Botten in vakken: Osteoarcheologisch onderzoek aan mensenbotten van de Oude Algemene Begraafplaats te Hengelo (Ov.)

Door: Norbert Eeltink (2018)

In december 2014 werd archeologisch onderzoek uitgevoerd op de Oude Algemene Begraafplaats aan de Bornsestraat in Hengelo (Ov.). Het doel was om resten op te sporen van de kapel die hier tot 1839 heeft gestaan. In de bodem werden inderdaad funderingsresten van deze van oorsprong middeleeuwse kapel gevonden.

Daarnaast werden ook mensenbotten aangetroffen. Deze skeletresten werden specialistisch onderzocht. Ze vertellen iets over de mensen van wie ze waren. Daarnaast onthullen de menselijke resten nieuwe inzichten in de historie van de begraafplaats. Zo vertelt het onderzoek een nieuw verhaal over het oude Hengelo.

Het boek is voor 29,95 euro (incl. verzendkosten) te bestellen door contact op te nemen met het Archeologisch en Cultuurhistorisch Adviesbureau Aestimatica.

Oale groond; Geschiedenis van het Twentse landschap

Door: John van Zuidam (2018)

Glooiende landschappen, buitenplaatsen van fabrikantenfamilies, oude fabrieksgebouwen, boerenerven en adellijke landgoederen; het Twentse landschap is uniek in Nederland. Over het ontstaan van dit bijzondere landschap verscheen op 15 november het nieuwe boek Oale groond.

Het Twentse landschap is in de loop van de tijd gevormd door natuurlijke processen en menselijke invloeden. Auteur John van Zuidam groeide op in Almelo en verrichtte jarenlang onderzoek naar het verleden van dit eeuwenoude landschap.

Deze uitgave beschrijft onder andere de geschiedenis van de middeleeuwse havezaten, de markedelingen in de 19de  eeuw, de ontginningen en ruilverkavelingen van de 20ste eeuw en de opkomst van de textielindustrie. Aan de hand van prachtige foto’s en kaarten is de ontwikkeling van het landschap op de voet te volgen.

Het boek is voor 24,95 euro (incl. verzendkosten) te bestellen via Uitgeverij Matrijs.

Jaarboek Twente 2019 – Vrouwen in de Twentse geschiedenis

Redactie: Guus Goorhuis e.a. (2018)

De 58e jaargang van Jaarboek Twente gaat voor het eerst over één onderwerp: vrouwen in de Twentse geschiedenis.

De artikelen vormen met elkaar een soort achtbaan, die de lezer meenemen naar een tijd toen de vrouw ondergeschikt was aan haar man, handelingsonbekwaam was verklaard, haar eigen erfenis niet kon claimen en alleen carrière kon maken als ze ongehuwd was. Die tijd ligt nog niet zo lang achter ons.

In het jaarboek zijn artikelen te lezen over een klooster-‘moder’, martelaressen voor het geloof, protesterende herbergiersters uit 1775, een schilderes, schrijfster, weduwe en boerin, communiste en politica, vrouw in de textiele ‘top’, verpleegkundige en bestuursvoorzitter van een advocaten- en notarissenkantoor.

Het boek is voor 17,95 euro te bestellen via de Uitgeverij Twentse Media.

Van Heek & Co. Honderd jaar textiel, 1859-1959

Door: W.N.M. van Nimwegen – red: Marlies Enklaar (2018)

In 1959 bestond de firma Van Heek & Co een eeuw. Om dit te vieren liet zij een jubileumboek schrijven door Wim van Nimwegen. Het werd een spannend verhaal over de oprichting en begintijd van de Enschedese textielonderneming en de ontwikkelingen die zij in de honderd jaar die daarop volgde, doormaakte. Geen bedrijfseconomische verhandeling over beslissingscalculaties en kapitaalbeheer, maar een boek over de mensen die er werkten, over hun ambities, verwachtingen, successen en teleurstellingen. Over werklieden, bazen en fabrikanten. Het boek bevat veel nieuwe, tot de verbeelding sprekende feiten. Achterin zijn een uitgebreid personenregister en notenapparaat opgenomen.

Het boek is voor 32,45 euro (+7,50 euro verzendkosten) te bestellen via de Stichting Textielhistorie Twente.

Horigheid Twente

Een samenwerking van: Fryske Akademy, het Historische Centrum Overijssel, de Oudheidkamer Twente en de Stichting Kadastrale Atlas Overijssel (2018)

De website Horigheid Twente bevat informatie over de 400 Twentse hofhorige erven vanaf de late middeleeuwen tot de opheffing van de horigheid in de eerste decennia van de 19e eeuw.

Om de kaart samen te stellen werd gebruik gemaakt van pre-kadastrale hofhorige domeinkaarten uit de jaren 1770-1778 (waarvan er 99 stuks bewaard zijn gebleven), de notariële akten van verkoop van de hofhorige rechten uit de eerste decennia van de 19e eeuw en de kadastrale Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels uit 1832. Tot slot zijn de data uit de Boerderijboeken van Henk Woolderink integraal toegevoegd. Met als toegift de data over alle overige in het kadaster van 1832 te identificeren Twentse erven uit de Boerderijboeken. Het betreffen in totaal 1919 erven.

De horige erven en percelen zijn weer te geven op kaarten als: het kadaster van 1832, de Topografisch Militaire Kaart, de Bonnekaart, de kadastrale en topografische kaarten, luchtfoto’s, de bodemkaart, de geomorfologische kaart en het Actueel Hoogtebestand Nederland.

Tussen IJssel en Munsterland. De kasboeken van Berendsen 1705-1859

Door: Jaap van Soest (Diepenheim, 2017)

Het boekje is gebaseerd op de kasboeken tussen 1705 – 1859 die werden bijgehouden op Erve Berendsen (de boerderij aan de Schipbeek met een lange historie waar nog steeds wordt geboerd door de erfgenamen). Eerst was er een schipper op de Schipbeek, die transporten verzorgde tussen Deventer en plaatsen in het Munsterland. In het boekje is te lezen wat er werd gekocht en verkocht, waarvandaan en waarheen en hoe het werd vervoerd. Later werd het boerenbedrijf belangrijker, maar de handel ging door (vanaf dat moment is er voornamelijk sprake van houthandel). Na 1800 speelt het vervolg zich af op Erve de Renger, onder Gelselaar. Wat werd daar verbouwd en wat leverde het op? Wat verdiende een boerenknecht in die tijd? En hoe financierde een boer zijn bedrijfsactiviteiten toen er nog geen landbouwkredietbanken bestonden?

Het boekje is voor 5 euro te bestellen via de historische vereniging Old Deep’n.

Het einde van de marke van Diepenheim

Door: Jaap van Soest (Diepenheim, 2013)

In dit boekje wordt eerst geschetst hoe de marke functioneerde vanaf het einde van de 18de eeuw tot omstreeks 1850, en welke de interne zwaktes en externe bedreigingen waren. Vervolgens worden de stappen naar de opheffing van de marke beschreven: de druk van regering en provincie, de plaatselijke weerstand en de uiteindelijke besluitvorming. In het derde hoofdstuk wordt beschreven hoe het gemeenschappelijk grondbezit werd verdeeld: in het buitengebied en vervolgens bij de kom van Diepenheim, en welke aanvullende  maatregelen op het gebied van infrastructuur nodig waren. Tenslotte komt de financiële afwikkeling en de opheffing van de marke aan de orde.

Het boekje is voor 12,50 euro te bestellen via de historische vereniging Old Deep’n.